Mùa lạnh luôn được xem là “thời điểm nguy hiểm” đối với sức khỏe người cao tuổi, đặc biệt là nguy cơ đột quỵ. Thực tế cho thấy, số ca đột quỵ tăng mạnh vào mùa đông – đầu xuân, trong đó nhiều trường hợp xảy ra ngay buổi sáng sớm sau khi thức dậy.
Nguyên nhân không chỉ đến từ thời tiết lạnh mà còn bắt nguồn từ những thói quen sinh hoạt buổi sáng tưởng chừng vô hại. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao mùa lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và những thói quen buổi sáng người cao tuổi cần tuyệt đối tránh để bảo vệ sức khỏe.
Đột Quỵ Mùa Lạnh – Vì Sao Nguy Cơ Gia Tăng?
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn do tắc mạch hoặc vỡ mạch. Mùa lạnh làm nguy cơ này tăng cao vì:
-
Nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại, làm huyết áp tăng đột ngột
-
Máu đặc hơn, dễ hình thành cục máu đông
-
Tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu
-
Người cao tuổi thường mắc bệnh nền như: tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa động mạch
Đặc biệt, buổi sáng sớm là thời điểm huyết áp tăng nhanh, kết hợp với thời tiết lạnh dễ dẫn đến biến cố nguy hiểm.
7 Thói Quen Buổi Sáng Người Cao Tuổi Cần Tránh Xa Để Phòng Đột Quỵ
1. Thức Dậy Quá Đột Ngột Khi Trời Lạnh
Nhiều người có thói quen bật dậy khỏi giường ngay khi thức giấc, nhất là để đi vệ sinh hoặc tập thể dục. Điều này cực kỳ nguy hiểm trong mùa lạnh.
👉 Khi thay đổi tư thế đột ngột:
-
Huyết áp tăng nhanh
-
Tim và não không kịp thích nghi
-
Dễ gây choáng, đột quỵ hoặc ngã quỵ
Khuyến nghị:
Sau khi thức dậy, người cao tuổi nên:
-
Nằm yên 1–2 phút
-
Cử động nhẹ tay chân
-
Ngồi dậy từ từ, chờ cơ thể thích nghi rồi mới đứng lên
2. Không Giữ Ấm Cơ Thể Ngay Khi Rời Giường
Nhiều người chủ quan, rời giường khi chưa mặc đủ ấm, để cơ thể tiếp xúc trực tiếp với không khí lạnh.
👉 Điều này khiến:
-
Mạch máu co thắt đột ngột
-
Huyết áp tăng vọt
-
Nguy cơ đột quỵ, đau tim tăng cao
Lưu ý quan trọng:
-
Chuẩn bị áo khoác, khăn choàng ngay cạnh giường
-
Giữ ấm vùng cổ, ngực, đầu và bàn chân
-
Tránh gió lùa trực tiếp vào người
3. Uống Nước Lạnh Hoặc Nhịn Uống Nước Buổi Sáng
Buổi sáng, cơ thể thường bị mất nước nhẹ sau một đêm ngủ dài, khiến máu đặc hơn. Nếu:
-
Không uống nước
-
Hoặc uống nước lạnh
👉 Sẽ làm:
-
Tăng độ quánh của máu
-
Dễ hình thành cục máu đông
-
Tăng nguy cơ tắc mạch não
Giải pháp an toàn:
-
Uống 1 ly nước ấm ngay sau khi thức dậy
-
Có thể thêm vài giọt chanh nếu không bị đau dạ dày
4. Tập Thể Dục Quá Sớm Ngoài Trời Lạnh
Thói quen dậy sớm tập thể dục là tốt, nhưng tập quá sớm khi trời lạnh sâu lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người cao tuổi.
👉 Nhiệt độ thấp + vận động mạnh có thể:
-
Làm tăng huyết áp đột ngột
-
Gây co mạch nghiêm trọng
-
Dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim
Khuyến nghị:
-
Chỉ tập khi trời đã ấm hơn (sau 7h sáng)
-
Khởi động kỹ
-
Ưu tiên tập trong nhà khi nhiệt độ quá thấp
5. Đi Vệ Sinh Gắng Sức Vào Buổi Sáng
Nhiều ca đột quỵ xảy ra trong nhà vệ sinh, đặc biệt là vào buổi sáng sớm.
👉 Nguyên nhân:
-
Rặn mạnh làm tăng áp lực máu
-
Huyết áp tăng đột ngột
-
Dễ gây vỡ mạch máu não
Cách phòng tránh:
-
Không nhịn đại tiện
-
Ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước
-
Tập thói quen đi vệ sinh đều đặn
6. Bỏ Thuốc Huyết Áp Hoặc Uống Thuốc Không Đúng Giờ
Mùa lạnh là thời điểm huyết áp dao động mạnh, nhưng nhiều người cao tuổi lại:
-
Quên uống thuốc
-
Tự ý giảm liều
-
Nghĩ rằng “thấy khỏe là không cần uống”
👉 Đây là sai lầm rất nguy hiểm.
Lời khuyên:
-
Tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ
-
Đo huyết áp mỗi sáng
-
Không tự ý thay đổi liều thuốc
7. Hút Thuốc Lá Hoặc Uống Cà Phê Đậm Ngay Khi Thức Dậy
Nicotine và caffeine có thể:
-
Làm co mạch máu
-
Tăng nhịp tim
-
Tăng huyết áp nhanh chóng
Vào buổi sáng mùa lạnh, thói quen này càng làm tăng nguy cơ đột quỵ.
👉 Người cao tuổi nên:
-
Hạn chế hoặc bỏ thuốc lá
-
Không uống cà phê khi bụng đói
-
Ưu tiên trà ấm, nước ấm
Dấu Hiệu Cảnh Báo Đột Quỵ Cần Nhớ
Nếu người cao tuổi xuất hiện các dấu hiệu sau, cần đưa đi cấp cứu ngay:
-
Méo miệng
-
Yếu hoặc liệt tay chân
-
Nói ngọng, khó nói
-
Đau đầu dữ dội, chóng mặt
-
Mất thăng bằng đột ngột
⏰ Thời gian vàng cấp cứu đột quỵ chỉ từ 3–6 giờ
Kết Luận
Đột quỵ mùa lạnh hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người cao tuổi điều chỉnh lại những thói quen buổi sáng. Chỉ cần thức dậy chậm rãi hơn, giữ ấm đúng cách, uống nước ấm và tuân thủ điều trị, nguy cơ tai biến có thể giảm đáng kể.
👉 Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và người thân ngay từ những việc nhỏ nhất mỗi sáng, đặc biệt trong mùa lạnh.
- “Bí kíp” cân bằng dinh dưỡng ngày Tết cho mọi lứa tuổi
- Chế độ ăn DASH – Thực đơn vàng cho người bị cao huyết áp
- Vì sao người trẻ bị cao huyết áp ngày càng nhiều? – Báo động đỏ cho sức khỏe thế hệ hiện đại 🩸💔
- Thuốc mỡ Tobradex tra mắt: công dụng, cách dùng và những điều bạn cần lưu ý
- Bí Quyết Làm Đẹp An Toàn Từ Bên Trong: Tỏa Sáng Từ Sức Khỏe
















